Bildirilmeyen Olay: İşyerinde Başlayan Mide Ağrısı
24 Eylül 2026
1. Vakanın Konusu
Bir mağaza çalışanının mesaisi sırasında başlayan mide ağrısı nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurması, hastane tarafından olayın iş kazası kaydıyla değerlendirilmesi, ancak çalışanın bu durumu işverene bildirmemesi nedeniyle işverenin yasal süreci zamanında başlatamaması ve sonrasında resmi makamlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği kayıtlarının talep edilmesi.
2. Vakanın Amacı
Bu vaka çalışmasının amacı;
- İşyerinde meydana gelen sağlık olaylarının nasıl değerlendirilmesi gerektiğini,
- İş kazası bildirim sürecinde çalışan ve işverenin sorumluluklarını,
- Sağlık kuruluşu tarafından oluşturulan iş kazası kaydı ile olayın hukuki değerlendirmesi arasındaki farkı,
- İSG hizmetlerinin ve eğitimlerinin zamanında yürütülmesinin önemini,
- İşletme içerisindeki iletişim ve bildirim süreçlerinin etkinliğini,
- Olay incelemelerinde kişisel hatalardan ziyade sistemsel eksikliklere odaklanılmasını değerlendirmektir.
3. İşletme Bilgileri
Perakende / Mağazacılık
Şirketler grubuna bağlı mağaza
5
Mayıs
İşveren
Çalışan
İş Güvenliği Uzmanı
İşyeri Hekimi
İÇİNDEKİLER
İLGİLİ YAZILAR
Risk Değerlendirmesi Nedir ve Nasıl Yapılır?
İşyerlerinde risk değerlendirmesinin temel aşamaları ve dikkat edilmesi gereken noktalar.
Risk Değerlendirmesi Ne Zaman Yenilenmelidir?
Risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren değişiklikler ve işyerlerinde alınması gereken önlemler.
5. Olay Sonrası Süreç
Bir süre sonra şirket genel merkezine emniyet birimlerinden resmi bir yazı ulaşır. Yazıda, Büşra hakkında iş kazası kaydı bulunduğu belirtilerek iş sağlığı ve güvenliği belgeleri ile eğitim kayıtları talep edilir.
Bunun üzerine işveren Alihan olayın ayrıntılarını araştırır. Yapılan incelemede, Büşra’nın sağlık kuruluşuna başvurduğu ve mağaza müdürünün bu durumdan haberdar olduğu, ancak olayın iş kazası olarak kaydedildiği bilgisinin İnsan Kaynakları ve İş Sağlığı ve Güvenliği birimlerine iletilmediği anlaşılır. Ayrıca mağaza müdürünün, bu tür sağlık olaylarında izlenmesi gereken bildirim süreci konusunda yeterli bilgi ve farkındalığa sahip olmadığı tespit edilir.
Yapılan incelemede ayrıca, mağazaya ait iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmelerinin olaydan sonra, haziran ayında başladığı belirlenir. Dolayısıyla olay tarihinde iş güvenliği uzmanı Ege ile işyeri hekimi Can’ın bu mağaza için yürürlükte bulunan bir görevlendirmesi bulunmamaktadır.
Alihan, resmi sürecin doğru yönetilebilmesi amacıyla iş güvenliği uzmanı Ege ile iletişime geçer. Yapılan değerlendirmede, olayın mevcut kayıtlar üzerinden incelenmesi, resmi makamlarla yalnızca gerçek düzenlenme tarihli belgelerin paylaşılması ve geçmişe dönük belge düzenlenmemesi gerektiği belirlenir.
İşyeri hekimi Can ise görevlendirme sonrasında mevcut sağlık kayıtlarını inceleyerek olayın iş sağlığı yönünden değerlendirilmesi gereken hususları ele alır.
7. Kök Neden Analizi
Doğrudan Neden
- Sağlık kuruluşunda oluşturulan iş kazası kaydına ilişkin bilginin işveren organizasyonu içerisinde ilgili birimlere zamanında ulaştırılamaması.
Alt Nedenler
- Çalışanın iş kazası bildirim sürecini yeterince bilmemesi.
- Mağaza müdürünün sağlık olayı sonrasında izlenecek bildirim sürecine ilişkin yeterli bilgiye sahip olmaması.
- Mağaza ile İnsan Kaynakları ve İSG birimleri arasında standart bir olay bildirim sisteminin bulunmaması.
- Olayın yalnızca sağlık sorunu olarak değerlendirilmesi nedeniyle gerekli iç bildirim sürecinin başlatılmaması.
Kök Nedenler
- Çalışanlara ve mağaza yöneticilerine iş kazası ve sağlık olayı bildirim süreçlerine ilişkin yeterli eğitim verilmemiş olması.
- Yazılı olay bildirim prosedürünün bulunmaması veya etkin uygulanmaması.
- Mağaza, İnsan Kaynakları ve İSG birimleri arasındaki görev, yetki ve bilgi akışının yeterince tanımlanmamış olması.
- Olay tarihinde İSG görevlendirmelerinin henüz başlamamış olması.
8. Düzeltici ve Önleyici Faaliyetler
- Olayın gerçek zaman çizelgesi oluşturulmalı, resmi makamlarla paylaşılacak belgeler gerçek düzenlenme tarihleriyle sunulmalı ve geçmişe dönük belge düzenlenmemelidir.
- Tüm çalışanlara iş kazası ve sağlık olayı bildirim süreçlerine ilişkin periyodik eğitimler verilmelidir.
- Mağaza müdürlerine, iş kazası ve sağlık olaylarında izlenecek bildirim süreçleri konusunda eğitim verilmelidir.
- Hastaneye başvuran çalışanların ve mağaza yöneticilerinin, aynı gün İnsan Kaynakları ve İSG birimlerini bilgilendirmesini sağlayacak yazılı bir bildirim prosedürü oluşturulmalıdır.
- Mağaza, İnsan Kaynakları ve İş Sağlığı ve Güvenliği birimleri arasında standart bir olay bildirim sistemi kurulmalıdır.
- Risk değerlendirmesi, sağlık gözetimi ve çalışan eğitimleri zamanında tamamlanmalı, benzer uygulamalar tüm mağazalarda standart hale getirilmelidir.
9. Sonuç ve Uzman Yorumu
Bu vaka, işyerinde meydana gelen sağlık olaylarının yalnızca sağlık yönüyle değil, iş sağlığı ve güvenliği açısından da doğru yönetilmesi gerektiğini göstermektedir.
Olayın temel problemi, sağlık kuruluşunda iş kazası kaydı oluşturulması değil; bu bilginin işveren organizasyonu içerisinde zamanında ilgili birimlere ulaştırılamaması ve sürecin etkin yönetilememesidir.
Asıl eksiklik; çalışanların ve mağaza yöneticilerinin iş kazası bildirim süreçleri konusunda yeterince bilgilendirilmemiş olması ve etkin bir olay bildirim sisteminin bulunmamasıdır.
İş sağlığı ve güvenliği yönetimi; eğitim, iletişim, doğru bildirim ve sürekli iyileştirme süreçlerinin birlikte yürütülmesiyle etkin hale gelir.
10. NEBOSH Yaklaşımına Göre Değerlendirme
NEBOSH yaklaşımına göre olay incelemelerinin temel amacı, bir kişiyi veya kurumu suçlu ilan etmek değil; benzer olayların tekrarını önleyecek sistemsel eksiklikleri ortaya çıkarmaktır.
Bu vakada sağlık kuruluşunun, işyerinde başladığı beyan edilen sağlık olayını iş kazası kapsamında kayıt altına alması mevzuat ve uygulama açısından olağan bir süreçtir. İncelemenin odak noktası bu kayıt değil; olayın işveren organizasyonu içerisinde neden doğru şekilde yönetilemediği olmalıdır.
İlk bakışta doğrudan neden, sağlık kuruluşunda oluşturulan iş kazası kaydının işverene zamanında bildirilmemesi gibi görünmektedir. Ancak NEBOSH yaklaşımına göre asıl sorgulanması gereken; çalışanın, mağaza yönetiminin ve ilgili birimlerin doğru şekilde hareket etmesini sağlayacak organizasyonel sistemin neden etkin çalışmadığıdır.
NEBOSH bakış açısıyla;
- İnsan hatası yerine sistem eksiklikleri incelenmeli,
- Mağaza yöneticileri de iş kazası ve sağlık olayı bildirim süreçleri konusunda yetkin hale getirilmeli,
- Olaylardan öğrenme kültürü oluşturulmalı,
- Kök nedenlere yönelik kalıcı düzeltici ve önleyici faaliyetler planlanmalı,
- Alınan önlemlerin etkinliği düzenli olarak izlenmeli ve doğrulanmalıdır.
Bu nedenle bu vakadan çıkarılması gereken en önemli ders; yalnızca çalışan farkındalığını artırmak değil, mağaza yöneticilerini, İnsan Kaynaklarını ve İş Sağlığı ve Güvenliği birimlerini kapsayan, standart, sürdürülebilir ve etkin bir olay bildirim sistemi oluşturmaktır.
11. Siz Olsaydınız Ne Yapardınız?
- Büşra’nın yerinde olsaydınız hastane dönüşünde hangi bilgileri mağaza müdürünüzle paylaşırdınız?
- Mağaza müdürünün bu olay sonrasında İnsan Kaynakları ve İSG birimlerine karşı sorumlulukları neler olmalıydı?
- Sizce bu vakadaki en önemli kök neden nedir? Neden?
- Benzer bir olayın tekrar yaşanmaması için mağaza organizasyonunda hangi iyileştirmeler yapılmalıdır?
- Bu olaydan çalışanlar, mağaza yöneticileri, işveren ve İSG profesyonelleri hangi dersleri çıkarmalıdır?